Charakterystyka Ursusa 1012 a dobór maszyn towarzyszących
Skuteczny dobór maszyn do Ursusa 1012 wymaga zrozumienia, z jakim ciągnikiem ma się do czynienia. Ten model ma swoje mocne strony, ale też ograniczenia, które szybko wychodzą na jaw przy źle dobranych maszynach uprawowych, siewnych czy transportowych. Kluczowe jest takie dopasowanie osprzętu, żeby utrzymać tempo pracy w gospodarstwie, a jednocześnie nie przeciążać ciągnika, bo wtedy rosną koszty paliwa, ryzyko awarii i zmęczenie operatora.
Najważniejsze parametry techniczne Ursusa 1012 a obciążenie
Ursus 1012 to ciągnik z serii ciężkiej, o mocy nominalnej w okolicach 100 KM (w zależności od wersji i stanu technicznego rzeczywista moc może być nieco niższa). Napęd 4×2 lub 4×4 (w wersjach z przednim napędem) istotnie wpływa na to, jakie maszyny można z nim efektywnie połączyć. Im lepsza przyczepność, tym większy uciąg i mniejsze poślizgi kół, które są jednym z największych „złodziei” mocy i paliwa.
Przy planowaniu doboru maszyn do Ursusa 1012 bierze się pod uwagę głównie:
moc silnika – decyduje o tym, jakie zapotrzebowanie mocy ma maszyna (kW/HP na WOM lub uciąg),
udźwig tylnego TUZ – ogranicza masy maszyn zawieszanych, zwłaszcza przy szerokich agregatach i ciężkich siewnikach,
wydajność hydrauliki – ważna przy maszynach z kilkoma siłownikami (prasy, ładowacze czołowe, rozsiewacze z hydrauliką),
prędkość WOM – najczęściej 540/1000 obr./min, co rozszerza zakres kompatybilnych maszyn.
Znając te parametry, można zacząć realnie oceniać, czy dana maszyna nie będzie dławić ciągnika, wymuszać jazdy na zbyt niskim biegu albo spowalniać pracy w polu. Przy 100 KM kluczowe jest zachowanie zdrowego rozsądku przy szerokościach roboczych i głębokości pracy, szczególnie na cięższych glebach.
Ograniczenia ciągnika 100 KM w gospodarstwie
Ursus 1012 w wielu gospodarstwach pełni funkcję głównego ciągnika – obsługuje orkę, uprawę przedsiewną, siew, transport płodów rolnych i często jeszcze prace z ładowaczem. To spore obciążenie organizacyjne. W takiej sytuacji dobór maszyn ma jeszcze większe znaczenie, bo przeciążony główny ciągnik potrafi „zatrzymać” całe gospodarstwo.
W praktyce ciągnik 100 KM najczęściej jest granicą między lekkimi a cięższymi maszynami. Zbyt szeroka maszyna (np. 4-metrowy grubber z dużym obciążeniem) będzie go dusiła na polu o klasie III, podczas gdy ten sam zestaw na piachach dawałby radę. Odwrotnie, maszyna idealna do lekkich gleb może być za słaba i zbyt płytko pracować na zwięzłych glinach, mimo że ciągnik „daje radę” fizycznie ją ciągnąć.
Dlatego każdy wybór warto od razu filtrująco zestawiać z warunkami:
typ i klasa gleb (III, IV, V, zwięzłość, wilgotność),
profil pola – górki, spadki, kliny, zakamarki,
preferowane prędkości robocze (np. szybka uprawa płytka vs wolna głęboka).
Dobrze dobrana maszyna pozwala jechać w optymalnym zakresie biegów, utrzymać obroty silnika w strefie maksimum momentu obrotowego i jednocześnie nie wyciska z Ursusa ostatnich sił przy każdym przejeździe.
Jak przeciążenie objawia się w praktyce
Przeciążenie Ursusa 1012 nie zawsze wygląda spektakularnie. Częściej to zestaw powtarzających się sygnałów, które rolnik z czasem zaczyna traktować jako „normalne”. Tymczasem to właśnie one skracają żywotność silnika, skrzyni, sprzęgła czy układu napędowego.
Typowe objawy przeciążenia to:
konieczność pracy na bardzo niskich biegach, przy których wydajność pola dramatycznie spada,
silnik traci obroty przy każdym „podbiciu” – na cięższej skibie czy na wzniesieniu,
ciągnik ma duży poślizg kół, trzeba ciągle używać blokady mechanizmu różnicowego,
wzrasta spalanie na hektar, mimo że szerokość robocza jest większa,
dochodzi do przegrzewania silnika lub oleju, szczególnie przy pracach ciągłych (orka, głęboszowanie).
Jeśli takie objawy pojawiają się regularnie, oznacza to zwykle, że maszyna jest za szeroka, za głęboko prowadzona lub po prostu niepasująca do warunków. Wtedy tempo pracy paradoksalnie spada – zamiast iść równo, operator co chwilę się „szarpie”, redukuje biegi, koryguje głębokość i powtarza przejazdy.
Ogólne zasady doboru maszyn do Ursusa 1012
Dobierając maszyny do Ursusa 1012, można oprzeć się na kilku prostych zasadach, które ułatwiają życie i pomagają uniknąć nietrafionych zakupów. Chodzi o to, aby ciągnik pracował w optymalnym zakresie obciążenia, a nie na skraju swoich możliwości.
Rezerwa mocy – ile „zapasów” zostawić
Teoretycznie, jeśli maszyna wymaga 100 KM, a Ursus 1012 ma 100 KM, to „powinno pasować”. W praktyce taki dobór kończy się męką – każde gorsze warunki glebowe, wzniesienie czy większa wilgotność powodują, że ciągnik zaczyna się dławić.
Dobrą praktyką jest pozostawienie 20–30% rezerwy mocy. Oznacza to, że:
do Ursusa 1012 celuje się raczej w maszyny o zapotrzebowaniu mocy rzędu 70–80 KM,
maszyny „pod korek” (ok. 90–100 KM) można użytkować tylko w lekkich warunkach lub z ograniczoną szerokością/głębokością pracy.
Taka rezerwa mocy sprawia, że:
ciągnik lepiej znosi chwilowe przeciążenia (np. kamień, twardszy pas gleby),
praca jest płynna, rzadziej trzeba redukować biegi,
spalanie jest bardziej stabilne i przewidywalne.
Pozornie może się wydawać, że lepiej mieć jak najszerszą maszynę. Jednak często okazuje się, że nieco węższy sprzęt, który ciągnik „obraca” bez wysiłku, daje wyższą wydajność na godzinę, bo pozwala jechać szybciej i równiej.
Dopasowanie szerokości roboczej do mocy i gleby
Podstawowy błąd to dobieranie maszyn wyłącznie „na metry”, bez odnoszenia się do mocy i warunków glebowych. Dla Ursusa 1012 można przyjąć ogólne wytyczne szerokości, ale zawsze trzeba je skorygować o rodzaj gleby i sposób pracy.
Przykładowo:
na glebach lekkich (klasa V, VI, piaski) można pozwolić sobie na większą szerokość – np. uprawa płytka 3 m talerzówką,
na glebach ciężkich (klasa II, III, gliny) trzeba schodzić z szerokością – często 2,5 m daje lepszy efekt niż 3 m „na siłę”,
na glebach mozaikowych bezpieczniej dobrać maszynę średnią i regulować głębokość w zależności od fragmentu pola.
Dobrą praktyką jest zrobienie krótkiego testu polowego przed zakupem (lub przed finalnym ustawieniem maszyny). Kilka przejazdów na różnych biegach i głębokościach pracy pokaże, czy ciągnik utrzymuje obroty, nie przegrzewa się i nie „siada” na cięższych fragmentach.
Drugi obok mocy kluczowy parametr to masa maszyny. Ursus 1012 ma konkretną nośność tylnego TUZ, jednak w praktyce problemem częściej jest stabilność niż sam udźwig. Ciężkie agregaty uprawowo-siewne, kultywatory czy głębosze zawieszane potrafią „podnieść” przód ciągnika, zwłaszcza bez obciążników.
Bezpieczna praca wymaga:
sprawdzenia maksymalnego udźwigu TUZ i porównania z masą maszyny z wypełnieniem (np. siewnik + ziarno),
zwrócenia uwagi na rozstaw osi i ogumienie – szerokie opony poprawiają stabilność.
Przy maszynach zawieszanych „na styk” z udźwigiem TUZ pojawiają się problemy przy przejazdach po drogach, na nierównościach oraz przy zawracaniu. Ciągnik zaczyna się „bujać”, trudniej nim manewrować, a sam operator jest bardziej zmęczony. W takiej sytuacji lepiej wybrać nieco lżejszą maszynę lub wersję półzawieszaną.
Maszyny uprawowe do Ursusa 1012 – przykłady i wytyczne
Uprawa roli to główne pole wykorzystania Ursusa 1012. Orka, uprawa pożniwna, doprawianie przed siewem – wszystkie te zadania wymagają innego podejścia do doboru maszyn. Zestaw uprawowy powinien umożliwić szybkie wykonanie pracy przy sensownym zużyciu paliwa i bez „zarzynania” ciągnika.
Pługi do Ursusa 1012 – ile skib, jaka szerokość i typ
Ursus 1012 to ciągnik naturalnie kojarzony z pługami 4-skibowymi, ale ilość skib to nie wszystko. O wiele ważniejsza jest szerokość robocza i głębokość orki w zestawieniu z glebą. Dla tego ciągnika rozsądnym wyborem są:
4-skibowe pługi obrotowe o szerokości 35–40 cm na skibę – na gleby lżejsze i średnie,
3–4-skibowe pługi z regulowaną szerokością – pozwalają zwęzić roboczość przy cięższych warunkach,
w przypadku gleb bardzo ciężkich i zwięzłych często lepiej sprawdzi się 3-skibowy pług obrotowy na szerokość 40 cm niż 4-skibowy „na siłę”.
Przy pługu 4×40 cm na klasie IV, orka na głębokość ok. 25–28 cm powinna odbywać się z prędkością w granicach 6–7 km/h bez wyraźnego duszenia ciągnika, przy sprawnym silniku i dobrym ogumieniu. Jeśli prędkość spada do 4–5 km/h i przełączanie biegów jest konieczne co chwilę, oznacza to, że zestaw jest zbyt ciężki lub orka za głęboka.
W praktyce wielu rolników korzysta z reguły: lepiej mieć pług 4-skibowy i w razie potrzeby odczepić jedną skibę, niż na stałe męczyć ciągnik. Daje to pewną elastyczność, szczególnie przy mozaikowych glebach, gdzie część pola jest lekka, a część „ciągnie” jak beton.
Agregaty uprawowe i talerzowe – jak dobrać szerokość
Do pracy pożniwnej i uprawy przedsiewnej Ursus 1012 dobrze współpracuje z agregatami uprawowymi (kultywatory, brony, wały) oraz agregatami talerzowymi. Tu też kluczowa jest szerokość i waga maszyny.
Ogólne orientacyjne wytyczne:
agregat uprawowy (kultywator + brona + wał): 2,7–3,0 m na gleby lekkie i średnie; 2,5–2,7 m na gleby cięższe,
agregat talerzowy: 2,5–3,0 m, przy czym przy 3 m na glinach trzeba liczyć się z większym obciążeniem i ewentualnym zmniejszeniem głębokości roboczej,
zestaw uprawowo-siewny (agregat + siewnik): zwykle 2,7–3,0 m, ale masa całego zestawu i udźwig TUZ są tu kluczowe.
Ważne jest ustawienie odpowiedniej głębokości pracy. Częsty błąd to jeżdżenie talerzówką zbyt głęboko, bo „tak lepiej miesza resztki”. Przy Ursusie 1012 i większości prac pożniwnych w zupełności wystarcza 8–12 cm, co znacząco zmniejsza opory i zużycie paliwa.
W przypadku agregatów talerzowych i uprawowych szczególne znaczenie ma też dobór wału (rurowy, packera, strunowy) – cięższe wały dają lepsze kruszenie, ale zwiększają masę i wymagają lepszego dociążenia przodu ciągnika.
Głębosze i uprawa głęboka – rozsądne limity
Głębosz potrafi szybko „pokazać”, gdzie kończą się realne możliwości Ursusa 1012. Praca na 30–45 cm głębokości to zupełnie inne obciążenie niż klasyczna orka. Zbyt szeroki lub za głęboko ustawiony głębosz sprawia, że ciągnik jedzie na granicy przyczepności i mocy, a tempo spada do pełzania.
Przy tym modelu rozsądny zakres to:
2–3 zęby głębosza w rozstawie 60–75 cm,
szerokość robocza najczęściej 1,8–2,2 m,
głębokość pracy w większości gospodarstw realnie 25–35 cm, głębiej tylko punktowo.
Lepszym rozwiązaniem jest węższy głębosz, z którym Ursus 1012 utrzyma 6–7 km/h, niż szerszy model „na sztukę”, gdzie prędkość spada poniżej 5 km/h, a silnik cały czas pracuje na skraju obrotów znamionowych. Głębosz pracujący powoli i „duszący” ciągnik rozrywa glebę gorzej niż ten idący szybciej, z wyraźnym unoszeniem i kruszeniem profilu.
Przy uprawie głębokiej warto pilnować:
ślizgu kół – jeśli tylne koła kręcą się wyraźnie szybciej niż ciągnik się przemieszcza, lepiej zmniejszyć głębokość lub odczepić ząb,
obrotów silnika – nie pracować przez dłuższy czas na granicy „czerwonego pola”,
temperatury oleju i płynu chłodzącego – uprawy głębokie nagrzewają układ szybciej niż orka.
Częstą praktyką jest dzielenie pola: głębosz stosowany pasowo (np. pod przyszłe rzędy upraw), a nie na całej szerokości. Ursus 1012 znacznie lepiej radzi sobie w takim systemie i mniej cierpi układ napędowy.
Brony, wały, włóki – „lżejsza” uprawa a tempo pracy
Przy lżejszych narzędziach ciąganych, jak brony zębowe, brony lekkie czy wały łąkowe, ograniczeniem rzadko bywa moc. Bardziej chodzi o to, by ciągnik wykorzystać efektywnie – dobrać szerokość tak, żeby można było jechać szybciej, ale jeszcze bez „roztrząsania” maszyny.
Dla Ursusa 1012 rozsądne konfiguracje to m.in.:
brony zębowe – 4–5 sekcji zgrabnie złożonych w ramę 4–5 m; ciągnik spokojnie poradzi sobie z prędkościami 8–10 km/h,
brony łąkowe / chwastowniki – szerokość 6–8 m przy wersji ciąganej, ważna jest dobra hydraulika do składania,
wały łąkowe – w zależności od masy 2,5–3,0 m w wersjach cięższych; przy lżejszych konstrukcjach można iść szerzej.
W przypadku takich maszyn priorytetem jest stabilność transportu i manewrowanie na uwrociach. Długie zestawy potrafią „spychać” ciągnik na pochyłościach lub wybijać go z toru jazdy na nierównościach. Zamiast dopinać maksymalnie szeroki i ciężki wał, lepiej mieć zestaw, którym da się bezstresowo wjechać w wąską drogę między polami czy wyminąć sąsiada na dojeździe.
Źródło: Pexels | Autor: Kindel Media
Maszyny siewne i ochrony roślin do Ursusa 1012
Siew i ochrona roślin wymagają dużej precyzji i stabilnej prędkości roboczej. Ursus 1012 w tych zadaniach sprawdza się dobrze, jeśli nie przeciąży się go nadmierną masą zawieszonych maszyn i zadba o odpowiedni rozkład obciążenia.
Siewniki zbożowe i zestawy uprawowo-siewne
Siewnik zbożowy nie jest zwykle dużym obciążeniem pod względem mocy, lecz potrafi poważnie dociążyć tylny TUZ i tylne mosty, zwłaszcza po zasypaniu skrzyni nasion. Dlatego przy Ursusie 1012 rozsądny wybór to:
siewnik zbożowy zawieszany 2,5–3,0 m, w zależności od masy własnej i szerokości opon ciągnika,
zestaw uprawowo-siewny 2,7–3,0 m – pod warunkiem, że agregat nie jest przesadnie ciężki, a ciągnik ma pełne obciążniki przednie.
Przy zestawach 3 m najczęściej stosuje się:
agregat bierny (kultywator + wał), lżejszy niż talerzówka,
siewnik o masie całkowitej, która nie przekracza możliwości TUZ po zasypaniu skrzyni ziarnem.
Podczas prób polowych dobrze sprawdzić, czy przy podniesionym siewniku ciągnik nie „staje dęba” na uwrociach i w transporcie. Jeśli przód jest wyraźnie odciążony, potrzeba dodatkowych obciążników lub zmniejszenia masy zestawu (np. krótszy agregat, lżejszy wał).
Prędkość robocza przy siewie zbożowym powinna się mieścić w granicach 7–10 km/h w zależności od warunków i wymagań producenta siewnika. Ursus 1012 spokojnie utrzyma takie tempo z 3-metrowym zestawem, o ile uprawa przedsiewna była wykonana prawidłowo i gleba nie jest przesadnie zwięzła.
Siewniki punktowe i uprawa rzędowa
Przy siewnikach punktowych (kukurydza, buraki, słonecznik) obciążenie mocy jest mniejsze, ale pojawia się kwestia precyzyjnego prowadzenia i pracy hydrauliki. Najczęściej stosuje się:
siewniki 4-rzędowe do kukurydzy jako standard przy Ursusie 1012,
siewniki 6-rzędowe – możliwe, jeśli maszyna nie jest przesadnie ciężka, a pola są w miarę równe.
Ważne, by ciągnik utrzymywał stabilne obroty WOM i prędkość jazdy, jeśli siewnik korzysta z napędu z tych układów (np. napęd nawozu, mikrogranulatów). Skoki prędkości przekładają się bezpośrednio na nierówny wysiew, a tym samym na plon.
Na nierównych polach warto korzystać z wolniejszych biegów, ale wyższych obrotów silnika. Dzięki temu hydraulika i WOM pracują stabilniej, a siewnik punktowy nie ma „dziur” w wysiewie przy chwilowym dławieniu ciągnika.
Opryskiwacze – pojemność zbiornika i szerokość belki
W przypadku opryskiwaczy decydujące są: pojemność zbiornika, szerokość belki i stabilność ciągnika z pełnym ładunkiem cieczy roboczej. Ursus 1012 jest w stanie obsłużyć zarówno opryskiwacze zawieszane, jak i przyczepiane, jednak każdy z tych typów ma inne ograniczenia.
Przy opryskiwaczach zawieszanych rozsądny przedział to:
zbiornik 800–1200 l – większe pojemności wyraźnie obciążają tył i wymagają solidnego dociążenia przodu,
szerokość belki 12–18 m, w zależności od jakości pól i dróg dojazdowych.
Opryskiwacz zawieszany 1200 l z belką 15–18 m to górna granica komfortu – kluczowe są tu:
komplet obciążników przednich,
dobre, szerokie ogumienie,
rozsądne prędkości transportowe z pełnym zbiornikiem (nie „lotem” 30 km/h po dziurawej drodze).
Przy opryskiwaczach przyczepianych Ursus 1012 zazwyczaj dobrze radzi sobie z zbiornikami 2000–3000 l i belkami 15–21 m, o ile pola nie są zbyt mocno pofałdowane. Tutaj ważniejsze jest uciągnięcie zestawu po miękkim polu i bezpieczne hamowanie w transporcie niż sama moc do napędzania pompy opryskiwacza.
Maszyny zielonkarskie i do siana dla Ursusa 1012
Prace przy sianie i zielonce to sporo przejazdów i częste podnoszenie/opuszczanie maszyn. Ursus 1012 ma tu sporą rezerwę mocy, dlatego istotniejsze jest zapewnienie wygody i rytmu pracy niż samo „pociągnięcie” narzędzia.
Kosiarki rotacyjne, dyskowe i zestawy koszące
Kosiarki to maszyny, które potrafią zająć sporo mocy przy większej szerokości i ciężkiej runi, ale Ursus 1012 daje sobie z nimi radę bez problemu, jeśli wybór będzie rozsądny:
kosiarka rotacyjna zawieszana: 1,65–2,1 m – ciągnik pracuje lekko, można utrzymać 10–12 km/h,
kosiarka dyskowa 2,4–2,8 m – tu moc już się przydaje, ale przy zadbanym nożu i umiarkowanej wysokości runi nie ma problemu z tempem,
zestaw przednio–tylny – możliwy w lekkich warunkach i przy lżejszych kosiarkach, jednak wymaga odpowiedniego TUZ przedniego i dobrego wyważenia.
Ważne jest ustawienie odpowiedniej wysokości cięcia i nieprzesadna prędkość robocza, szczególnie na nierównych łąkach. Zbyt szybka jazda odbija się nie tylko na jakości cięcia, ale i na trwałości przekładni kosiarki oraz komforcie operatora.
Przetrząsacze, zgrabiarki i prasy – zgranie zestawu
Przy maszynach do siana dobrym podejściem jest patrzenie na cały łańcuch: kosiarka – przetrząsacz – zgrabiarka – prasa. Uciąg wyznacza zwykle prasa, a reszta sprzętu powinna pozwalać jej wykorzystać pełnię możliwości.
Dla Ursusa 1012 typowe zestawy to:
przetrząsacz 4–6 wirnikowy o szerokości 4–6 m – ciągnik pracuje bardzo lekko, kluczowa jest zwrotność na uwrociach,
zgrabiarka karuzelowa 3–4,5 m lub podwójna, ciągana – bardziej liczy się jakość zgrabiania niż moc,
prasa rolująca stałokomorowa lub zmiennokomorowa średniej klasy – właśnie tu Ursus 1012 pokazuje przewagę nad lżejszymi ciągnikami.
Prasa do 1012 powinna mieć wymagane zapotrzebowanie mocy w okolicach 60–80 KM na WOM, co daje ciągnikowi zapas na trudniejsze warunki (mokre wałki, słoma po wysokim plonie). Zbyt ciężka prasa, wymagająca mocy pod korek, będzie zmuszać operatora do wolnej jazdy i częstych przestojów przy „zakorkowaniu” komory.
W praktyce dobrze ustawiony zestaw: kosiarka 2,4–2,8 m + przetrząsacz 4–6 m + zgrabiarka 3,5–4,5 m + prasa średniej klasy, pozwala Ursusowi 1012 na płynne i szybkie wykonanie całego pakietu prac łąkowych bez odczuwalnego przeciążania silnika.
Prace transportowe i załadunkowe – jak nie marnować potencjału Ursusa 1012
W wielu gospodarstwach Ursus 1012 spędza sporo czasu w transporcie. Tu liczy się nie tylko moc, ale też bezpieczeństwo i ekonomia jazdy.
Przyczepy rolnicze – ładowność a bezpieczeństwo
Teoretycznie 100-konny ciągnik „pociągnie wszystko”, praktyka bywa jednak mniej łaskawa. Na polu i w lekkich warunkach 1012 poradzi sobie z większym zestawem przyczep niż w transporcie po drogach czy pod górkę.
Rozsądne ramy dla tego modelu to najczęściej:
jedna przyczepa 8–10 t ładowności – pełen komfort na polu i w transporcie,
zestaw dwóch przyczep 6–8 t każda – wymaga dobrych hamulców przyczep, sprawnych hamulców w ciągniku i rozwagi na zjazdach.
Na drogach o dużym nachyleniu lub w ruchu publicznym lepiej ograniczyć masę zestawu niż liczyć na to, że „jakoś to będzie”. Ciągnik, który bez problemu rusza z zestawem na równym, może mieć poważny kłopot z awaryjnym zatrzymaniem na spadku lub śliskiej nawierzchni.
Dla oszczędności paliwa i trwałości skrzyni biegów przy transporcie sensowne jest:
utrzymywanie równych, średnich obrotów zamiast jazdy „pod czerwone pole”,
dobór przełożenia tak, aby ciągnik nie dusił się na wzniesieniach i nie wymagał ciągłego redukowania biegów.
Ładowacz czołowy – masa, zasięg i przeciwciężar
Ursus 1012 często pracuje z ładowaczem czołowym – przy oborze, pryzmach kiszonki czy przeładunku bel. Tego typu praca nie przeciąża silnika, lecz mocno „próbuje” mosty, zwrotnice i układ kierowniczy.
Dobierając ładowacz do 1012, dobrze zwrócić uwagę na:
Dobór ładowacza do Ursusa 1012 w praktyce
W codziennym użytkowaniu różnica między „jakimkolwiek” ładowaczem a dobrze dobraną konstrukcją wychodzi bardzo szybko – na zużyciu osi przedniej, komforcie jazdy z ładunkiem i tempie pracy przy załadunku.
Przy Ursusie 1012 bezpiecznym kierunkiem jest ładowacz:
o udźwigu na osi ok. 1500–2000 kg na maksymalnej wysokości,
z wysokością podnoszenia ok. 3,5–4 m – wystarczająco do wysokich przyczep i pryzm,
z ramą montażową obejmującą solidnie skrzynię biegów i tylne mocowania, a nie tylko sam silnik.
Przy pracy z ciężkimi ładunkami (belki sianokiszonki, obornik mokry, zboże w łyżce) obowiązkowy jest przeciwciężar na TUZ. Może to być dedykowany balast betonowy, blok obciążników lub prosta skrzynia wypełniona złomem/obciążnikami. Dobrze jest, gdy masa przeciwciężaru zbliża się do typowego ładunku na narzędziu (np. balast 1000–1200 kg przy pracy z dwiema belami sianokiszonki na widłach).
Przy jeździe z podniesionym ładunkiem:
utrzymuj niski bieg i ograniczoną prędkość (szczególnie na wybojach i zakrętach),
ładunek trzymaj możliwie nisko – mniejsze obciążenie dla przedniego mostu i mniejsze ryzyko przewrócenia,
regularnie kontroluj luzy na sworzniach, tulejach i zwrotnicach; ich „dobicie” przy ciężkim ładowaczu kosztuje więcej niż przegląd co sezon.
Przy ładowaczu z osprzętem szybkosprzęganym (euro-ramka) Ursus 1012 bez problemu obsłuży większość chwytaków do bel, łyżek do zboża, krokodyli do obornika czy krokodyli wysokiego wysypu, ale zestaw trzeba traktować jako całość. Bardzo ciężka łyżka + duża objętość ładunku potrafią dociążyć przód bardziej niż sam nominalny udźwig ładowacza.
Hydraulika i sterowanie przy ładowaczu
Przy fabrycznej pompie hydraulicznej Ursusa 1012 praca z ładowaczem jest wystarczająco sprawna, jednak przy intensywnym użytkowaniu pomocne bywają modernizacje:
dodatkowa pompa lub mocniejsza zamienna – szybsze podnoszenie i opuszczanie osprzętu,
osobny rozdzielacz joystickowy z zaworami sekcyjnymi – większa precyzja i wygoda obsługi,
zawór bezpieczeństwa i poprawne ustawienie ciśnienia, aby nie „dobijać” siłowników i nie przeciążać instalacji.
Przy pracy przez wiele godzin z ładowaczem lepiej unikać długotrwałego trzymania dźwigni w skrajnych położeniach (np. maksymalne wychylenie przy zamkniętej łyżce) – olej nagrzewa się szybko, pompa cierpi, a zysk w tempie pracy jest minimalny. Dużo daje spokojne, płynne sterowanie i krótkie ruchy dźwignią lub joystickiem.
Źródło: Pexels | Autor: David Kanigan
Ursus 1012 z maszynami do obornika i nawozów naturalnych
Wywóz obornika, gnojowicy czy kompostu mocno angażuje zarówno uciąg, jak i hamulce ciągnika. Zestaw bywa ciężki, zawodna jest też przyczepność, zwłaszcza jesienią i zimą.
Rozrzutniki obornika – masa i zapas mocy
Przy doborze rozrzutnika do Ursusa 1012 sensowne są konfiguracje:
rozrzutnik jednoosiowy 6–8 t ładowności – komfortowa praca, możliwość jazdy z większą prędkością na polu,
rozrzutnik dwuosiowy 8–10 t – wymaga dobrych warunków glebowych i sprawnych hamulców, ale ciągnik mocowo spokojnie daje radę.
Przy ciężkim oborniku (bydlęcy, mało słomy) lub pracy na wilgotnych polach lepiej postawić na model o nieco mniejszej ładowności, za to łatwiejszy do uciągnięcia i wyhamowania. Zapas mocy pozwala wtedy utrzymać wyższą prędkość roboczą i równomierny rozrzut, a nie „pełzać” z dławionym silnikiem.
Przy pracy z rozrzutnikiem ważne są:
stabilne obroty WOM – równy rozrzut, brak „czopów” obornika,
dobrany przełożeniem bieg – tak, aby ciągnik nie gasł przy lżejszym podjeździe pod górkę,
rozsądna szerokość robocza – czasem lepiej pojechać nieco węziej, ale równo, niż przeciążać aparaturę rozrzucającą przy maksymalnej szerokości.
Beczki asenizacyjne i rozlewacze gnojowicy
Beczka asenizacyjna waży dużo już na pusto, a z gnojowicą staje się jednym z najcięższych zestawów w gospodarstwie. Dla Ursusa 1012 bezpieczne są najczęściej:
beczki 5000–7000 l na dwóch osiach z hamulcami,
w lżejszych warunkach – do ok. 8000 l, ale przy ograniczeniu prędkości transportowej.
Liczy się nie tylko pojemność, ale i typ ogumienia beczki. Szerokie, „rolnicze” koła znacząco zmniejszają opory toczenia w polu i odciążają ciągnik w najtrudniejszych momentach (wjazd/wyjazd z grząskiego fragmentu). Przy wąskich kołach i pełnym ładunku Ursus 1012 będzie częściej wymagał blokady mostu, a na stokach łatwiej o uślizg zestawu.
nie przepełniaj beczki – przy gnojowicy każdy dodatkowy centymetr w górę to kilkadziesiąt–kilkaset kilogramów,
unikaj gwałtownego hamowania i ostrych skrętów z pełnym zbiornikiem – ciecz „pcha” zestaw do przodu i łatwo o ściągnięcie ciągnika na bok,
korzystaj z niższych biegów na zjazdach, hamując głównie silnikiem, a pedałem hamulca tylko korygując prędkość.
Uprawa uproszczona, strip-till i cięższe maszyny specjalistyczne
Coraz częściej 100-konny ciągnik łączy się z bardziej zaawansowanymi maszynami, jak siewniki strip-till czy uprawowo-siewne do uproszczonej uprawy. Ursus 1012 może z nimi współpracować, ale wymaga trzeźwej oceny warunków i kompromisów.
Agregaty uprawowo-siewne do uproszczonej uprawy
Przy pracy bez orki lub po płytkiej uprawie pożniwnej ciągnik musi przenosić znacznie większe siły uciągu. Dlatego:
szerokość 2,5–3,0 m dla ciężkiego agregatu z wałem packera i redlicami talerzowymi to zwykle maksimum,
głębsza praca (ponad 10–12 cm) wymaga ograniczenia szerokości do 2,5 m lub zmniejszenia prędkości.
Przy glebie ciężkiej i wilgotnej, zamiast na siłę utrzymywać 3 m, często sensowniejszy jest zestaw 2,5 m pracujący w stabilnym tempie 7–9 km/h. Silnik pracuje wtedy w optymalnym zakresie obrotów, zużycie paliwa na hektar jest podobne, a operator unika ciągłego „siłowania się” z zarytym agregatem.
Strip-till i siew punktowy w uprawie pasowej
Maszyny strip-till bywają bardzo wymagające – zarówno pod względem uciągu, jak i hydrauliki. W połączeniu z Ursusem 1012 najczęściej stosuje się:
zestawy 4-rzędowe do kukurydzy na lekkich i średnich glebach,
głębokość spulchniania ustawioną rozsądnie, zwykle 15–20 cm, bez ekstremalnego „rycia” przy nadmiernej prędkości.
Praca w strip-tillu z tym modelem ciągnika wymaga częstego korzystania z niższych przełożeń i trzymania wysokich, ale stabilnych obrotów silnika. Przydzie się szerokie ogumienie i – jeśli to możliwe – częściowe balastowanie tyłu, by ograniczyć poślizg. Jeżeli zapotrzebowanie mocy maszyny przypomina katalogowe maksimum ciągnika, lepiej założyć spokojniejszą prędkość roboczą i mniejszą wydajność, niż „dobić” przekładnię i sprzęgło sezonem pracy na granicy możliwości.
Ustawienia, obciążniki i ogumienie – jak wycisnąć z Ursusa 1012 maksimum bez katowania
Sam dobór maszyny to tylko połowa sukcesu. Druga połowa to ustawienie ciągnika tak, aby pracował możliwie lekko przy danym narzędziu.
Dociążenie przodu i tyłu – kiedy balast pomaga, a kiedy przeszkadza
Balast ma sens tylko wtedy, gdy realnie poprawia uciąg lub stabilność. Zbyt ciężkie obciążniki powodują niepotrzebne ugniatanie gleby i większe spalanie w transporcie. Kilka prostych zasad pomaga utrzymać równowagę:
do maszyn zawieszanych ciężkich z tyłu (siewniki, agregaty, kosiarki tylne) – pełen komplet obciążników przednich to często konieczność,
do ciężkich narzędzi ciąganych wymagających dużego uciągu – jeśli ciągnik traci przyczepność, można dociążyć tył (np. obciążnik na TUZ lub koła z wodą),
w transporcie z przyczepami – dodatkowe balasty stosować z umiarem; ważniejszy jest dobry stan ogumienia i hamulców.
Przy kompletowaniu obciążników dobrze jest patrzeć na realne warunki w gospodarstwie. Na lekkich glebach, gdzie szybciej dochodzi do grzęźnięcia, przesada z balastem utrudnia pracę. Na cięższych, suchych polach i przy większych maszynach dodatkowe kilogramy pozwalają wykorzystać moc ciągnika w pełni.
Ogumienie i ciśnienie – prosta rezerwa uciągu
Ursus 1012 często spotykany jest z dość wąskimi, twardo napompowanymi oponami. Zmiana ogumienia lub choćby dostosowanie ciśnienia do pracy polowej potrafi odczuwalnie poprawić uciąg i zmniejszyć poślizg.
Przy pracy z ciężkimi agregatami czy głębszą uprawą:
warto stosować ogumienie szersze na tył (np. 18.4 R34 lub zbliżone wymiary) oraz odpowiednio dobrane z przodu,
obniżyć ciśnienie na polu w granicach dopuszczalnych przez producenta opon – większa powierzchnia styku z glebą to mniej poślizgu,
w transporcie po drogach podnieść ciśnienie, aby ograniczyć nagrzewanie się opon i opory toczenia.
Przykładowo: przy orce na cięższej ziemi zmiana ciśnienia z „drogowego” na polowe może dać kilka procent mniej poślizgu. W przeliczeniu na hektary to sporo uciągniętej darmowej „mocy”, bez ruszania silnika.
Obroty silnika i dobór przełożeń
Moc maksymalna Ursusa 1012 osiągana jest przy pewnym zakresie obrotów, ale jazda non stop „pod odcinkę” nie jest potrzebna. Przy większości prac polowych optymalne jest:
utrzymywanie obrotów w górnej części zakresu momentu obrotowego, ale poniżej maksymalnych,
dobór przełożenia tak, aby lekkie zwiększenie obciążenia nie powodowało natychmiastowego „duszenia” silnika,
korzystanie z półbiegów lub redukcji przy zauważalnym spadku obrotów, zamiast „ciągnięcia” na siłę.
W orce czy ciężkiej uprawie lepiej czasem zrezygnować z jednego biegu na rzecz niższego – ciągnik pojedzie minimalnie wolniej, ale za to równo, ze stałą głębokością i mniejszym zużyciem paliwa na hektar niż przy pracy na granicy zgaśnięcia.
Planowanie parku maszynowego wokół Ursusa 1012
Ursus 1012 jako główny ciągnik w gospodarstwie powinien współpracować z maszynami dobranymi tak, by:
najcięższa z nich wykorzystywała ok. 80–90% realnej mocy w najcięższych warunkach,
pozostałe pracowały w komfortowym zakresie, zostawiając rezerwę,
kluczowe zabiegi (orka, siew, prace zielonkarskie) nie „gryzły się” czasowo w sezonie.
Praktycznym podejściem jest ułożenie pakietu maszyn w kilku głównych grupach:
uprawowo-siewne – pług + agregat + siewnik dobrane pod siebie i pod typ gleby,
zielonkarskie – kosiarka, przetrząsacz, zgrabiarka, prasa tak, aby jedno narzędzie nie blokowało możliwości pozostałych,
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jaki sprzęt najlepiej pasuje do Ursusa 1012 przy mocy około 100 KM?
Do Ursusa 1012 najlepiej dobierać maszyny, których zapotrzebowanie mocy mieści się w przedziale 70–80 KM. Pozostawienie takiej rezerwy mocy sprawia, że ciągnik nie pracuje „pod korek”, lepiej znosi chwilowe przeciążenia i utrzymuje stabilne obroty.
W praktyce oznacza to, że do 1012 lepiej dobrać nieco węższe agregaty, pługi czy talerzówki, które pozwolą jechać szybciej i równiej, zamiast bardzo szerokich maszyn, przy których trzeba pracować na niskich biegach i ciągle redukować.
Jakie szerokości robocze maszyn są odpowiednie do Ursusa 1012 na różnych glebach?
Szerokość robocza powinna być zawsze korygowana w zależności od klasy i zwięzłości gleby, a nie dobierana wyłącznie „na metry”. Na glebach lekkich (V, VI, piaski) Ursus 1012 poradzi sobie z szerszym sprzętem niż na ciężkich glinach.
Na lżejszych stanowiskach możliwe jest np. 3 m talerzówka przy płytkiej uprawie, natomiast na glebach ciężkich (II, III klasa, gliny) często lepiej sprawdzają się maszyny w okolicach 2,5 m. Na mozaikach glebowych rozsądniej jest dobrać szerokość „środkową” i regulować głębokość pracy w zależności od fragmentu pola.
Jak rozpoznać, że Ursus 1012 jest przeciążony źle dobraną maszyną?
O przeciążeniu świadczy konieczność pracy na bardzo niskich biegach przy wyraźnym spadku wydajności, częsta utrata obrotów silnika przy wzniesieniach lub twardszych fragmentach gleby oraz duży poślizg kół, wymagający ciągłego używania blokady mechanizmu różnicowego.
Inne typowe objawy to wyraźny wzrost spalania na hektar mimo dużej szerokości roboczej oraz przegrzewanie silnika lub oleju podczas długotrwałych prac (orka, głęboszowanie). Jeżeli takie sygnały pojawiają się regularnie, maszyna jest zbyt szeroka, za głęboko prowadzona lub niedopasowana do warunków polowych.
Ile rezerwy mocy zostawić, dobierając maszyny do Ursusa 1012?
Przyjmuje się, że optymalnie jest zostawić 20–30% rezerwy mocy. Oznacza to, że do ciągnika o mocy ok. 100 KM celuje się w maszyny wymagające 70–80 KM, a sprzęt o zapotrzebowaniu 90–100 KM używa się jedynie okazjonalnie i w lekkich warunkach glebowych.
Taka rezerwa mocy poprawia płynność pracy, zmniejsza liczbę redukcji biegów, stabilizuje spalanie oraz ogranicza ryzyko przegrzewania i przyspieszonego zużycia podzespołów napędowych.
Na co zwrócić uwagę przy maszynach zawieszanych do Ursusa 1012?
Kluczowe są dwie kwestie: udźwig tylnego TUZ oraz stabilność całego zestawu. Sama wartość udźwigu nie wystarczy – trzeba porównać ją z masą maszyny wraz z ewentualnym wypełnieniem (np. siewnik plus ziarno) i uwzględnić sposób użytkowania (przejazdy po drodze, na nierównościach, zawracanie).
zwrócić uwagę na rozstaw osi i szerokość ogumienia,
unikać maszyn zawieszanych „na styk” z udźwigiem TUZ, szczególnie przy pracy w nierównym terenie.
W razie problemów z „podnoszeniem przodu” lepszym wyborem będzie lżejsza maszyna lub wersja półzawieszana.
Czy Ursus 1012 nadaje się jako główny ciągnik w gospodarstwie i jak dobrać do niego park maszyn?
Ursus 1012 często pełni rolę głównego ciągnika – do orki, uprawy, siewu, transportu i prac z ładowaczem. W takiej sytuacji dobór maszyn ma szczególne znaczenie, bo przeciążenie 1012 może praktycznie „zatrzymać” pracę całego gospodarstwa.
Park maszyn warto budować tak, aby ciągnik utrzymywał:
pracę w optymalnym zakresie obrotów (strefa maksimum momentu obrotowego),
średnie, a nie skrajnie niskie biegi robocze,
umiarkowane obciążenie bez stałego „duszenia” silnika.
Lepiej mieć zestawy nieco węższe, ale stabilnie i szybko pracujące, niż pojedyncze bardzo szerokie maszyny wymuszające wolną jazdę i częste postoje.
Co warto zapamiętać
Skuteczny dobór maszyn do Ursusa 1012 wymaga uwzględnienia jego mocnych stron i ograniczeń, aby utrzymać tempo pracy bez nadmiernego obciążania ciągnika.
Kluczowe parametry przy doborze osprzętu to: realna moc ok. 100 KM, napęd 4×2 lub 4×4, udźwig tylnego TUZ, wydajność hydrauliki oraz dostępne prędkości WOM (540/1000 obr./min).
Ciągnik 100 KM jest granicą między lekkimi a cięższymi maszynami – zbyt szerokie lub ciężkie agregaty mogą go dusić, zwłaszcza na zwięzłych i cięższych glebach.
Warunki pracy (typ i klasa gleby, ukształtowanie pól, preferowane prędkości robocze) są równie ważne jak same dane techniczne maszyn i muszą być brane pod uwagę przy zakupie.
Typowe objawy przeciążenia to konieczność jazdy na bardzo niskich biegach, spadki obrotów silnika, duży poślizg kół, wzrost spalania na hektar i tendencja do przegrzewania się silnika lub oleju.
Rekomenduje się pozostawienie 20–30% rezerwy mocy – do Ursusa 1012 najlepiej dobierać maszyny o zapotrzebowaniu 70–80 KM, a sprzęt „pod korek” używać tylko w lekkich warunkach lub z ograniczoną szerokością/głębokością pracy.
Nieco węższa, lżejsza maszyna, z którą Ursus pracuje płynnie i z wyższą prędkością, często daje wyższą realną wydajność niż szeroki sprzęt stale przeciążający ciągnik.
